Holenderskie Indie Wschodnie ( lub , , ) – nazwa kolonii założonej przez Holenderską Kompanię Wschodnioindyjską, która pozostawała pod bezpośrednim zwierzchnictwem Królestwa Holenderskiego od 1799 r. aż do uzyskania niepodległości przez Indonezję w 1949 r. Chociaż większość Holenderskich Indii Wschodnich obejmuje współczesną Indonezję, niektóre części Holenderskich Indii Wschodnich stały się częścią Malezji. Na mocy angielsko-holenderskiego traktatu z 1824 r. Holendrzy scedowali gubernatorstwo holenderskiej Malakki na rzecz Wielkiej Brytanii, co doprowadziło do jego ostatecznego włączenia do stanu Malakka we współczesnej Malezji.
Początki Holenderskie Indie Wschodnie nie powstałyby, gdyby nie pierwsze ekspedycje finansowane przez kupców niderlandzkich (głównie z Amsterdamu), takie jak m.in. wyprawy J.H. van LinschotenaJan Huyghen van Linschoten skopiował tajne portugalskie mapy, które umożliwiły dotarcie do Wysp Korzennych statkom najpierw holenderskim a później angielskim. w 1582 r., w 1598 r. oraz Cornelisa de Houtmana w 1595 r., który dotarł do Bantamu, leżącego na Jawie nad Cieśniną Malakka (obecnie indonezyjska prowincja Banten). Początkowo ich poczynania były utrzymywane w tajemnicy ze względu na to, że Traktat z Tordesillas przydzielał rejon ten Portugalii.