Z czasem zaczął stosować kubistyczny schemat kompozycji, wykorzystując podziały geometryczne i skupiając kompozycje w centrum obrazu, a pozostawiając wolne rogi płótna. Kompozycje z tego okresu miały charakterystyczny owalny kształt. Wyszedł poza kubizm analityczny, rozbierający obiekty na ich części składowe, ewoluując od 1913 roku w stronę czystej abstrakcji.
Holandia (1914–1915) W 1914 roku Mondrian wrócił do Holandii, by odwiedzić chorego ojca. Z powodu wybuchu I wojny światowej pozostał tam aż do 1919 roku. Zamieszkał w Laren, gdzie poznał teozofa M.H.J. Schoenmaekersa (1875–1944). W tym czasie odnowił także kontakt z Tooropem. Zafascynowany wydmami, morzem i niebem Mondriaan starał się zredukować je do najbardziej podstawowych form, linii poziomych i pionowych.
Holandia (1915–1919), Paryż (1919–1938), Londyn (1938–1940) i Nowy Jork (1940–1944) Mondriaan zaprzyjaźnił się z kolekcjonerem sztuki Salem Slijperem (1884–1971), który zebrał ponad 200 prac Mondriana z okresu przed 1914 rokiem. Zafascynowany był mistycznymi ideami teozofa M.H.J. Schoenmaekersa, którego później uważał za szarlatana.