Był członkiem Maison des Sciences Humanes w Paryżu.
Inspiracje i odniesienia W pracach Wallersteina widać wyraźny wpływ Fernanda Braudela oraz szkoły Annales. Częste są również odwołania do prac polskich historyków, szczególnie Mariana Małowista i Krzysztofa Pomiana. Stąd czerpane są poglądy na historię, rzeczywistość społeczną, czy metodologię badań społecznych. Inną ważną postacią jest chemik Ilya Prigogine, i jego teoria struktur dyssypatywnych. Istotnym źródłem inspiracji jest również marksizm, wobec którego Wallestein prezentuje dość złożone stanowisko.
Zaliczany jest przez jednych do nurtu socjologii historycznej, przez innych zaś do teoretyków modernizacji. Teorie te albo są dziś przedmiotem krytyki, albo poddawane są rewizji lub też radykalnej zmianie, Wallerstein raczej je odrzuca i na ich miejsce proponuje zupełnie nowe podejścieJ. Szacki, Teorie modernizacji i systemu światowego, w: Współczesne teorie socjologiczne, [red.] A. Jasińska-Kania, L. Nijakowski, J. Szacki, M. Ziólkowski, Scholar, Warszawa 2006.. Odwołuje się do tradycyjnego dla teorii zależności podziału na centrum i peryferia, ale w swej koncepcji posługuje się dość konsekwentnie opozycją: rdzeń – peryferia, a także wprowadza kategorię półperyferii.