za miastem znajduje się zbiorowa mogiła 1792 rozstrzelanych mieszkańcówХолокост на территории СССР: Энциклопедия, Red. I.A. Altman, Moskwa 2009, s. 1098.
Podczas okupacji hitlerowskiej, w marcu 1942 roku Niemcy utworzyli getto dla żydowskich mieszkańców. Przebywało w nim około 2000 osób. 18 sierpnia 1942 roku Niemcy zlikwidowali getto, a Żydów zamordowali. Sprawcami zbrodni było Gestapo i SD z Równego, niemiecka żandarmeria oraz ukraińska policja.
W nocy z 20 na 21 marca 1943 na Szumsk napadła bojówka złożona ze zbiegłych policjantów ukraińskich i banderowców, wywlekając z domów kilku Polaków i zabijając na terenie byłego getta. Miasto stało się schronieniem dla około 3 tys. Polaków uciekających z wiosek przed rzeziami UPA; wsie gminy w znacznej części były polskie. Niemcy utworzyli w Szumsku oddział policji złożony z Polaków, który dawał ochronę uchodźcom.
Armia Czerwona zajęła Szumsk 26 lutego 1944 roku. Polacy zostali ekspatriowani z miasta w maju 1945 roku.
Po wojnie ludność ukraińska została poddana represjom, liczne wywózki na wschód, procesy upowców.
W latach 1940–1962 i 1965–2020 Szumsk był siedzibą rejonu szumskiego.