Pierwsze wystąpienie określenia a priori znajduje się w dziełach XIV-wiecznego logika bp. Alberta Saksońskiego, gdzie argument a priori oznaczał „od przyczyny do efektu”. Podobne definicje odnaleźć można u późniejszych filozofów, aż do czasów Leibniza, jak też w kontekstach niefilozoficznych do czasów współczesnych. Należy zaznaczyć, że filozofowie czasów średniowiecznych słowo „przyczyna” rozpatrywali sylogistycznie.
Spór o epistemologiczny aspekt zdań a priori Wedle niektórych (Hume'a czy neopozytywistów) zdania a priori nie wyrażają żadnej wiedzy o świecie, będąc jedynie rezultatem konwencji terminologicznych – czyli zdanie to utożsamia się ze zdaniem analitycznym. Według innych (Kartezjusza, Leibniza, Kanta czy fenomenologów) zdanie a priori wyprzedzają wszelkie doświadczenie zmysłowe, a wyrażają przy tym wiedzę o realnym świecie – czyli są to tzw. zdania syntetyczne a priori. Jest to spór z dziedziny epistemologii, czyli teorii poznania, który jest formułowany w terminach semantyki przy pomocy takich zwrotów, jak zdanie analityczne, zdanie logicznie konieczne czy zdanie semantyczne.
Zobacz też
aprioryzm a posteriori aposterioryzm aksjomat
Przypisy
Linki zewnętrzne Mieczysław Albert Krąpiec, A priori, Powszechna Encyklopedia Filozofii, Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu, ptta.pl [dostęp 2024-05-05].
Kategoria:Epistemologia Kategoria:Zwroty łacińskie