Jednocześnie, dowiedziawszy się o zaangażowaniu Wandy w działalność niepodległościową, wyśmiewa ją. Niedługo później akcja filmu przenosi się do gimnazjum żeńskiego, gdzie nauczycielka Zofia Strońska prowadzi lekcję tańca. Zajęcia stają się pretekstem do potajemnych wykładów z historii Polski. Uczennice wracają do nauki kroków tanecznych, gdy dochodzi do niezapowiedzianej inspekcji żandarmerii.
Na lekcji historii Janek Walczak i wielu innych uczniów kwestionują i buntują się przeciw rosyjskiej wizji dziejów przełomu XVIII i XIX wieku przedstawionej przez inspektora Pakotina. Na radzie pedagogicznej dyrektor Starogrenacki zażądał od Walczaka publicznych przeprosin dla Pakotina, w innym wypadku zostałby usunięty ze szkoły i otrzymałby „wilczy bilet”. Chłopak, widząc rozpacz biednej matki, postanawia schować dumę do kieszeni i zgadza się na propozycję dyrektora. W czasie przemowy Walczak nie wytrzymuje napięcia i mdleje. Równocześnie Antek Majewski bije Stefana, który w sporze nie poparł kolegi z klasy, lecz Pakotina. Dodatkowo Kiernicki zostaje wygwizdany przez uczniów młodszych klas, a Wanda odwraca się od niego. Chłopak postanawia popełnić samobójstwo, jednak ojciec w ostatniej chwili uniemożliwia mu tę próbę i zamierza go pomścić. Wtedy Stefan wyraża pogardę wobec niego.