Historia doktryn politycznych i prawnych – nauka humanistyczna i społeczna, jedna z najmłodszych dyscyplin prawoznawstwa. Zajmuje się rekonstrukcją historii myśli politycznej oraz prawnej. Jest to historia poglądów na strukturę polityczną społeczeństwa oraz na obowiązujące w społeczeństwie prawo. Po 1956 stała się odrębnym przedmiotem w dydaktyce uniwersyteckiej.

Charakterystyka Zdaniem Andrzeja Sylwestrzaka doktryna to historycznie ukształtowany pogląd, wyjaśniający powstanie, organizację, funkcjonowanie państwa i prawa, wskazujący zarazem ich celeAndrzej Sylwestrzak, Historia doktryn politycznych i prawnych, Warszawa 1999, s. 15..

Historia doktryn nawiązuje do dorobku innych przedmiotów prawniczych, w tym: filozofii prawa, teorii prawa, historii prawa, prawa konstytucyjnego, prawa międzynarodowego, prawa karnego, prawa cywilnegoTamże..

W ramach tej dyscypliny wyróżnia się różne szkoły, np.: idealistyczną, zajmującą się problemem idei w dziejach, socjologiczną, badającą zjawisko społeczne uważane za najważniejsze w rozwoju cywilizacyjnym, materialistyczną, kładącą nacisk na prymat interesów ekonomicznych.

Historia doktryn może spełniać różne funkcje, np.: tłumaczyć zjawiska życia państwowego, krytykować istniejący stan rzeczy, wskazywać perspektywy rozwoju, integrować społeczeństwo wokół jakiegoś programu.