thumb|Materiał archiwalny (oryginał aktu Unii lubelskiej) Materiały archiwalne (archiwalia) – zgodnie z polskim prawem archiwalnym, dokumenty przechowywane wieczyście, oznaczane symbolem kategorii archiwalnej „A”; materiały archiwalne powstają m.in. w jednostkach organizacyjnych wytypowanych i znajdujących się pod nadzorem właściwego archiwum państwowego. Zgodnie z Ustawą archiwa państwowe mają prawo objąć nadzorem jedynie państwowe jednostki organizacyjne. Przy obejmowaniu nadzorem archiwalnym jednostek organizacyjnych uwzględniany jest m.in.: rodzaj jednostki organizacyjnej, przedmiot i charakter jej działalności, znaczenie dla regionu lub kraju. W momencie objęcia nadzorem archiwum państwowego jednostka taka staje się wytwórcą materiałów archiwalnych.

Do materiałów archiwalnych zalicza się m.in. następujące rodzaje dokumentów wytwarzanych przez ww. jednostki:

statuty, regulaminy, schematy organizacyjne, protokoły z posiedzeń organów kolegialnych, sprawozdania, plany, analizy, dokumentację kadrową w przypadku osób mających znaczenie dla regionu lub kraju, księgi stanu cywilnego, rejestry publiczne (hipoteki;