thumb|Wykopaliska w Niemczech Wykopaliska archeologiczne – jedna z najważniejszych terenowych metod badawczych archeologii, polegająca na systematycznym i dokumentowanym fizycznym rozbiorze stanowiska archeologicznego na poszczególne jednostki stratygraficzne, w kolejności od najmłodszej do najstarszej.
Rodzaje wykopalisk archeologicznych thumb|Wykopaliska w Alhambrze thumb|Wykopaliska w Warszawie Wyróżnić można dwa zasadnicze rodzaje wykopalisk: wykopaliska badawcze, podejmowane z pobudek czysto naukowych i dotyczące niezagrożonych stanowisk archeologicznych; wykopaliska ratownicze, podejmowane w odniesieniu do stanowisk archeologicznych zagrożonych zniszczeniem. Wśród wykopalisk ratowniczych wyróżnić można także dwa podrodzaje: wykopaliska wyprzedzające, podejmowane ze znacznym wyprzedzeniem czasowym w stosunku do planowanego zniszczenia stanowiska (np.