Dwór obronny – obiekt o cechach mieszkalnych i obronnych, łączący cechy wieży mieszkalnej, rezydencji typu motte, dworu na kopcu i zamku. Nazywany często zameczkiem lub mylnie szlachecką fortalicją.
thumb|250px|Renesansowy dwór obronny w Szymbarku Obiekty tego typu są często mylone z zamkami, ale także mylnie nazywane w przewodnikach są lamusami, spichlerzami czy stodołami. Istnieją też różne rodzaje dworów obronnych: renesansowa rezydencja nazywana kamienicą, zredukowana forma wieżowa (lamus) oraz kasztel ().
Podstawowe cechy wyróżniające dwory obronne to: kilkukondygnacyjny budynek murowany, co najmniej składający się z piwnicy i piętra, zbudowany na planie prostokąta lub kwadratu i pozbawiony dziedzińca; wysoki, czterospadowy dach, czasem otoczony attyką (np. Szymbark, Frydman); grube mury, często przekraczające metr grubości, czasem podparte przyporami; na parterze budynku znajdują się małe okienka i strzelnice kluczowe, okna i drzwi posiadają kamienne obramowania (czasem wejście prowadzi przez portal); wieże lub wieżyczki, często w formie alkierzy w narożach bryły budynku (np.