Michaił Jakowlewicz Heller, , ps. Adam Kruczek (ur. 31 sierpnia 1922 w Mohylewie, zm. 3 stycznia 1997 w Paryżu) – rosyjski historyk, badacz historii ZSRR (sowietolog) i Rosji.

Życiorys Był absolwentem historii na Uniwersytecie Łomonosowa w Moskwie, pracował jako wykładowca akademicki. W latach 1950–1957 przebywał w łagrze. Po zwolnieniu w 1957 zamieszkał w Warszawie, pracował dla Polskiej Agencji Prasowej. W 1968 wyjechał do Francji, do 1990 był wykładowcą Sorbony. Od 1969 pod pseudonimem Adam Kruczek publikował w paryskiej „Kulturze”, prowadził w niej rubrykę „W sowieckiej prasie”, a od 1992 do śmierci „Notatki rosyjskie”, współpracował także z tygodnikiem „Russkaja mysl”. Był autorem wielu książek poświęconych historii Rosji i ZSRR, m.in. Utopii u władzy – razem z Aleksandrem Niekriczem (1982), która w latach 80. ukazała się w II obiegu w Polsce w 21 różnych wydaniachPaweł Sowiński Zakazana książka. Uczestnicy drugiego obiegu 1977-1989, wyd. ISP PAN, Warszawa 2011, s. 301., i Historii Imperium Rosyjskiego (1997).