Ponieważ nasączony wodą piasek cechuje się, ze względu na wysoki stopień ziarnistości, niewielkim napięciem powierzchniowym, szybko traci nagromadzoną wodę; natomiast drobnoziarnista glina zatrzymuje wodę w znacznym stopniu. Dlatego gleby piaszczyste sprzyjają szybkiemu początkowemu wzrostowi zbóż, po którym jednak szybko następuje stadium więdnięcia, jeżeli na czas nie nastąpi nowy napływ wilgoci. Natomiast gleby lessowe i gliniaste w razie zaistnienia deficytu wody oddają nagromadzoną wilgoć korzeniom roślin, co powoduje, że zjawisko wyróżników wegetacyjnych może na nich nie wystąpić wcale. Najbardziej sprzyjające dla powstawania wyróżników wegetacyjnych są gleby wytworzone na podłożu piasków i żwirów oraz wapiennych, w tym kredy; panującej w danym roku pogody, a zwłaszcza bilansu wilgotności (czyli różnicy między opadami a parowaniem) podłoża glebowego w porze wczesnowiosennej.