thumb|Ostrakony z wydrapanym imieniem Temistoklesa, odnalezione na zboczu ateńskiego Akropolu (ze zbiorów Muzeum Agory)
Ostracyzm (od gr. ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wieloletnie wygnanie z miasta.
Pochodzenie nazwy Nazwa wywodzi się od ceramicznych naczyń lub ceramicznych skorup (ostrakonów), na których głosujący wyskrobywali imiona tych, o których sądzono, iż zagrażają demokracji. Ostracyzm bywa nazywany sądem skorupkowym, jakkolwiek określenie to budzi wątpliwość, gdyż w ramach procedury brakowało trybunału oraz stron postępowania.
Geneza prawa Jak podaje Arystoteles w Ustroju politycznym Aten, prawo ostracyzmu zostało stworzone przez Klejstenesa ok. 508 p.n.e. w Atenach. Było ono wymierzone w zwolenników wygnanego wcześniej Hippiasza, którzy mogli podjąć próby przywrócenia dyktatury, przez 20 lat jednak nie skorzystano z niej ani razu. Fakt ten skłonił część historyków do wniosku, że prawo ostracyzmu w rzeczywistości powstało dopiero wkrótce po bitwie pod Maratonem (490 p.n.e.), a później, niezgodnie z prawdą, zostało przypisane ateńskiemu reformatorowi.