Zespół antyfosfolipidowy (ang. antiphospholipid syndrome, APS), in. zespół antykardiolipinowy, zespół Hughesa – niezapalna układowa choroba tkanki łącznej, charakteryzująca się współwystępowaniem zakrzepicy naczyniowej lub powikłań położniczych oraz krążących przeciwciał antyfosfolipidowych.
Jest niekiedy nazywany zespołem Hughesa na cześć angielskiego reumatologa , zajmującego się problematyką toczniową.
Epidemiologia Kobiety chorują 2 razy częściej niż mężczyźni.
Etiopatogeneza Nie do końca poznana. Przypuszcza się, że przeciwciała antyfosfolipidowe hamują aktywne białko C i antytrombinę III oraz aktywują czynnik tkankowy. Powodują w ten sposób aktywację kaskady krzepnięcia i występowanie zmian zakrzepowo-zatorowych.
Ponadto przeciwciała antyfosfolipidowe wiążą się z β2–glikoproteiną 1 śródbłonka naczyniowego powodując zwiększone wytwarzanie cytokin zapalnych i cząsteczek adhezyjnych.
Do rozwoju zakrzepicy może dojść w każdym naczyniu.
Postacie pierwotny zespół antyfosfolipidowy zespół fosfolipidowy wtórny do chorób tkanki łącznej, na przykład tocznia rumieniowatego układowego, chorób nowotworowych, AIDS