Cykl ten wyróżnia się na tle wydawanych ówcześnie pozycji, ukazujących wojnę i powojenną rzeczywistość w aureoli bohaterskich czynów lub w kategoriach wielkiej przygody. Ukazuje surową prawdę o wojnie i zmaganiach jednostki w społeczeństwie, wzrusza i pobudza do refleksji.
Utwory Dla młodzieży Tarnina (1960; pierwsza książka z cyklu historii Tadka Różańskiego – grupa chłopców postawiona przed dojrzałymi wyborami moralnymi, kiedy w miejscu ich zabaw – ziemiance w tzw. Tarninie, trzeba ukryć przed Niemcami człowieka), Ziemia bez słońca (1968; dalszy ciąg Tarniny, najbardziej przejmujący tom cyklu, w którym Tadek Różański toczy przejmującą walkę o poprawę ciężkiego losu rodziny, powieść zakończona śmiercią matki), Powódź (1970; powieść kryminalno-psychologiczna – historia młodego i odpowiedzialnego chłopca postawionego w obliczu niebezpieczeństwa), Nigdy cię nie opuszczę (1972; dwójka dzieci, braci próbuje żyć samodzielnie po zakończeniu II wojny światowej, ukrywając fakt, że zostali sierotami; główny bohater traci wzrok, a trudne chwile pomaga mu przetrwać przyjaźń rówieśniczki, jego wiek pokrywa się z wiekiem pisarza w tym okresie; fragmenty były czytanką w wypisach do IV albo V klasy podstawówki w okresie PRL-u), Ścieżka (1975; opowiadanie), Po kocich łbach (1976;