thumb|Testudo z wykorzystaniem tarcz legionowych scutum – współczesna rekonstrukcja na hipodromie w Dżarasz thumb|Testudo na kolumnie Trajana w Rzymie thumb|Testudo w ataku podczas oblężenia (XVII-wieczna rycina Václava Hollara) thumb|Testowanie szyku za pomocą konia z rydwanem na manewrach armii rzymskiej Testudo – obronny szyk legionów rzymskich stosowany dla ochrony przed ostrzałem przeciwnika. Poruszający się w takiej kolumnie legioniści przypominali osłoniętego skorupą żółwia (łac. testudo), stąd nazwa.
Opis Testudo polegało na sformowaniu ciasnego ugrupowania w kształcie prostokąta, w którym żołnierze z pierwszego szeregu i z boków formacji trzymali tarcze scutum pionowo przed sobą lub od strony swojego odkrytego boku, a legioniści z wewnętrznych szeregów trzymali tarcze poziomo nad sobą i nad żołnierzami pierwszego i bocznych szeregów, tworząc w ten sposób osłonę całego ugrupowania przed pociskami przeciwnika, takimi jak na przykład strzały, oszczepy, duże kamienie i belki.