mały|Wzór strukturalny jednej z nodularyn Do hepatotoksyn należą, między innymi, toksyny sinicowe: mikrocystyny, nodularyny i cylindrospermopsyna. Mikrocystyny i nodularyny są najlepiej poznanymi cyjanotoksynami: do 2017 roku wyizolowano 246 analogów mikrocystyn oraz 10 nodularyn. Pod względem budowy chemicznej są one cyklicznymi peptydami zbudowanymi z aminokwasów (mikrocystyny z siedmiu, nodularyny z pięciu). Cylindrospermopsyna jest natomiast alkaloidem.
Małe dawki hepatotoksyn sinicowych mogą wywołać objawy poza wątrobą, w tym wysypkę, wymioty, biegunkę, gorączkę. Również nieduże dawki mogą powodować uszkodzenia wątroby. Systematyczne przyjmowanie małych dawek – na przykład z wody, w której wystąpiły zakwity – może prowadzić do powolnego uszkadzania wątroby, między innymi przez wywoływanie apoptozy hepatocytów. Skutkuje to krwawieniem, martwicą i nowotworami wątroby. Ostre zatrucie może prowadzić do śmierci. Działanie to jest szczególnie zauważalne w wątrobie, gdyż hepatotoksyny sinicowe słabo przenikają przez błony komórkowe, ale są transportowane do komórek wątroby przez nośniki kwasów żółciowych. Wewnątrzkomórkowe działanie mikrocystyn i nodularyn polega na hamowaniu działania fosfataz, co powoduje nadmierną fosforylację białek i rozregulowanie metabolizmu komórkowego.
Przypisy
Kategoria:Hepatologia Kategoria:Toksyny