Koszykówka (lub piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego (sport olimpijski), w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć jak największą liczbę punktów wrzucając piłkę do kosza drużyny przeciwnej. Za datę powstania koszykówki uznaje się 21 grudnia 1891 r., a za jej twórcę – Jamesa Naismitha.
Historia thumb|James Naismith, twórca koszykówki|alt=Uchwycony w całości na zdjęciu mężczyzna spogląda w prawo stojąc na trawie boiska. Ubrany w garnitur i w okularach trzyma wyprostowany w jednej ręce piłkę od koszykówki, w drugiej drewniany kosz thumb|Pierwsze boisko do koszykówki thumb|Rysunek z pierwszej publikacji Naismitha (15 stycznia 1892) przedstawiającej zasady gry w koszykówkę thumb|Mecz koszykówki rozegrany w 1912 roku thumb|Mecz koszykówki rozegrany w 1962 roku Koszykówka powstała około grudnia 1891 roku w Springfield w stanie Massachusetts, gdy protestancki pastor i amerykański nauczyciel wychowania fizycznego (pochodzenia kanadyjskiego) w YMCA James Naismith opracował nową grę zespołową. W 1891 roku Rada Pedagogiczna w Springfield YMCA Sport College rozpisała konkurs na dyscyplinę sportu potrzebną do zachowania kondycji dzieci i młodzieży w czasie semestru zimowego.