Historia Proces Rational sięga swoimi korzeniami do oryginalnego modelu spiralnego – jeden z głównych autorów RUP, Ken Hartman, prowadził razem z Boehmem badania. Podejście Rational (Rational Approach) zostało opracowane przez w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych.
W roku 1995 Rational przejęło szwedzką firmę . Zunifikowany proces Rational (Rational Unified Process) był rezultatem połączenia podejścia Rational oraz metodyki Objectory zdefiniowanej przez jej założyciela . Początkowo powstał proces nazwany Rational Objectory Process, który był podejściem firmy Objectory przystosowanym do narzędzia Rose. Kiedy połączenie obydwu metodyk zostało ostatecznie osiągnięte, zmieniono nazwę na obecną. Pierwsza wersja RUP 5.0 opublikowana została w 1998 roku. Głównym architektem był .
Budowa Autorzy procesu skupili się na diagnozowaniu charakterystyk projektów, które zakończyły się fiaskiem. Postępując w ten sposób, próbowali poznać przyczyny owych niepowodzeń. Przyglądali się również ówcześnie istniejącym procesom inżynierii oprogramowania i sposobom, w jaki rozwiązywały one problemy.