Memfis (gr. Μέμφις, Mémphis) – grecka nazwa jednego z najważniejszych miast starożytnego Egiptu, centrum politycznego, handlowego i administracyjnego, ośrodka kultu Ptaha, Sechmet i Apisa, stolicy w epoce Starego Państwa (III–VI dynastia).
Współcześnie z miasta zachowały się fundamenty świątyni, resztki pałacu królewskiego i kilka wielkich posągów; o jego dawnej świetności świadczą trzy rozlegle nekropole: Abusir na północy oraz Sakkara i Dahszur na południu.
W 1979 roku Memfis wraz z nekropolią obejmującą piramidy od Gizy do Dahszur zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Toponimy Współczesna nazwa Memfis pochodzi od greckiego Mémphis, odnoszącej się do egipskiej nazwy piramidy króla Pepiego I Men-nefer (dosł. „pozostaje piękność Pepiego”) – używana była na określenie całego miasta od czasów XVIII dynastii.
Najstarsza nazwa miasta brzmiała Ineb-hedż (dosł. „biały mur”), zapewne od muru królewskiej rezydencji. Inna nazwa to Hut-ka-Ptah (dosł. „świątynia ka Ptaha”), której greckim odpowiednikiem było Aigyptos – od której pochodzi nazwa Egipt.
W czasach Średniego Państwa Memfis określano nazwą Anch-taui (dosł. „którym żyją Oba Kraje”, tj.