Często rozważane są alternatywne scenariusze dla historii wojen i wojskowości. Rola przypadku, wynalazków i rozwiązań technicznych czy arbitralnych decyzji podejmowanych przez konkretnych ludzi jest tu o wiele większa niż w przypadku innych gałęzi historii.
Historia kontrafaktyczna usiłuje – na podobieństwo nauk przyrodniczych lub ekonomii – zastosować w badaniach nad historią metody empiryczne, eksperyment myślowy. Za pionierską uważa się, opublikowaną w 1964 r. pracę Railroads and American Economic Growth: Essays in Econometric History (Koleje żelazne a rozwój gospodarczy Ameryki: Eseje z historii ekonometrycznej). Jej autor, Robert Fogel, jeden z twórców kliometrii, zaprezentował wyniki badań, które miały odpowiedzieć na pytanie czy kolej żelazna była motorem rozwoju gospodarczego USA pod koniec XIX wieku. Wyniki badań, w których zastosował metody ilościowe (ekonomiczne i statystyczne) wskazywały, że rezultatem hipotetycznego braku kolei żelaznych byłoby tylko niewielkie zmniejszenie tempa rozwoju.