Mikołaj Potocki herbu Pilawa (ur. 1517/1520 w Kamieńcu Podolskim, zm. 2 maja 1572) – rotmistrz królewski (1550 r.), zawiadowca zamku kamienieckiego (1555 r.), strażnik polny koronny w latach 1569–1572Marek Plewczyński, Naczelne dowództwo armii koronnej w latach 1501–1572, w: Studia i Materiały do Historii Wojskowości t. XXXIV, 1992, s. 57., starosta chmielnicki (1569 r.), kamieniecki (1571 r.), rotmistrz jazdy obrony potocznej w latach 1549–1572Marek Plewczyński, Żołnierz jazdy obrony potocznej za panowania Zygmunta Augusta, Warszawa 1985, s. 282..
Życiorys Syn Jakuba, protoplasty rodu i Katarzyny Jemielnickiej (zm. przed 1544 r.), brat Andrzeja, chorążego kamienieckiego, ojciec: Andrzeja kasztelana kamienieckiego, Jana, Jakuba, Stefana, wojewodów bracławskich.
Posiadał majątek Potok (Potok Złoty od roku 1601). W 1550 r. został dworzaninem i rotmistrzem królewskim. Od 1555 r. był zawiadowcą zamku kamienieckiego. Pełnił też urząd starosty: chmielnickiego od 1569 oraz kamienieckiego od 1571 r.