mały|Od lewej do prawej (na przykład w języku angielskim) mały|Książki od prawej do lewej (np. arabski lub hebrajski) Recto (łac. „prosto”) i verso (łac. „odwracam”) – określenia dwóch stron kartki papieru, pergaminu, papirusu itp. W rękopisach foliowanych pierwszą stronę określa się mianem recto, a tylną – verso. W otwartej książce recto znajduje się po prawej stronie i z reguły numerowana jest nieparzyście, verso z kolei znajduje się po lewej i jest parzysta.
Historia Arkusze papirusu tworzono z dwóch ułożonych prostopadle warstw włókien. Do pisania używano zazwyczaj tej, której włókna biegły równolegle z wierszami tekstu – znajdowała się ona wewnątrz zwoju i nazywana była recto. Niezapisaną, zewnętrzną stroną była zaś verso. Gdy zwoje zaczęto ciąć na arkusze i łączyć w kodeksy, ze względów estetycznych kolejne karty tak umieszczano w składce, by włókna papirusu na sąsiadujących ze sobą stronach biegły w tym samym kierunku. Podobnie przy produkcji książki pergaminowej tak zszywano kolejne kartki, by w otwartej książce sąsiadowały ze sobą dwie strony gładkie (od strony ciała) lub licowe (od strony sierści).
Zastosowanie