Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Augusta Comte'a w drugiej połowie XIX wieku (Kurs filozofii pozytywnej).
Historia Pozytywizm został rozwinięty przez J.S. Milla oraz H. Spencera. Pozytywizm przebył trzy główne etapy i był kontynuowany jako empiriokrytycyzm (II fala) i w XX w. jako pozytywizm logiczny (III fala). W rozwoju pozytywizmu przed I wojną światową można wydzielić trzy podstawowe kierunki: pozytywizm społeczny, związany z ideami Comte'a o fizyce społecznej (Eugen Dühring, ); pozytywizm ewolucyjny (Spenser, Ernst Haeckel, Wilhelm Wundt); pozytywizm krytyczny albo empiriokrytycyzm (Ernst Mach, Richard Avenarius, i Karl Pearson).
Charakterystyka Podstawowa teza pozytywizmu głosi, że jedyną pewną wiedzą jest wiedza naukowa. Ta może być zdobyta tylko dzięki pozytywnej weryfikacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej. Pozytywizm podkreśla znaczenie wiedzy empirycznej i naukowości, a wzorem są w nim nauki przyrodnicze. Odrzuca przez to teologię oraz klasyczną metafizykę jako nieuprawnione spekulacje (ale nie zawsze ontologię jako ogólną naukę o bytach). Elementami pozytywizmu jest/są naturalizm, często też fizykalizm i ateizm, rzadziej materializm.