Współcześnie powszechnie obciążany odpowiedzialnością za kolektywizację i rozkułaczanie (w tym aresztowanie i zesłanie ludności) Ukrainy, północnego Kaukazu, centralnej Rosji i części Syberii. Na tych terenach działał jako specjalny przedstawiciel Stalina ds. rozkułaczania i nadzorował oraz inicjował politykę miejscowych władz. Zaliczany do tzw. architektów wielkiego głodu jako narzędzia represji przeciw chłopom opierającym się kolektywizacji rolnictwa. Jako pierwszy sekretarz Moskwy w latach 1930–1935 był inicjatorem przebudowy stolicy, w tym także zniszczenia szeregu znakomitych zabytków Moskwy, przede wszystkim cerkwi Chrystusa Zbawiciela (ros. Храм Христа Спасителя) i monasteru Ikony Matki Bożej „Cierpiąca” z 1654. Wielokrotnie jeden z głównych realizatorów „czystek stalinowskich” zarówno w partii, jak i poza nią. Stalin nazywał go „Żelaznym Łazarem”. Zapoczątkował zjawisko stalinizmu, jako pierwszy stalinowiec, który powiedział: „wszyscy mówią bez przerwy o Leninie i leninizmie, a przecież Lenin już dawno umarł.... Niech żyje stalinizm”Simon Sebag Montefiore „Stalin. Dwór czerwonego cara”, Wydawnictwo Magnum, Warszawa 2014..