Fosa – nazwa mówionego kodu używanego przez Służbę Bezpieczeństwa (a dokładniej tzw. wydział obserwacji „B”) w komunikacji radiowej towarzyszącej operacjom inwigilowania opozycji politycznej w czasach PRL.

„Fosa” była specyficzną, podstawową „fortyfikacją” obronną SB, na którą składała się kombinacja trzech podstawowych elementów: kodów cyfrowych – oznaczających typowe, sproceduralizowane czynności, żargonu – gwary środowiskowej oznaczającej różne rzeczy lub czynności, kryptonimów oznaczających charakterystyczne punkty/lokalizacje na terenie prowadzenia obserwacji. Język środowiskowy SB był dosyć intuicyjny i silnie kontekstowy – niektóre słowa zmieniały znaczenie w zależności od sytuacji, a słownictwo nie było zamknięte i było często adaptowane ad hoc do lokalnych potrzeb.

Pierwotnym zadaniem „fosy” było przeciwdziałanie operacjom kontrwywiadowczym państw zachodnich, jednak wprowadzenie stanu wojennego i zmiana proporcji w zainteresowaniach wydziału obserwacyjnego „B” spowodowały, że głównym obiektem śledzenia stali się rodzimi działacze opozycji, a nie obcokrajowcy lub zachodni korespondenci i dyplomaci. Szyfr ten był stosunkowo łatwy do złamania dla Polaków po dłuższym okresie nasłuchów.