Jakub Potocki herbu Pilawa (ur. w 1638, zm. 27 kwietnia 1671Krzysztof Chłapowski, Starostowie niegrodowi w Koronie 1565-1795 Materiały źródłowe, Warszawa, Bellerive-sur-Allier 2017, s. 248.) – pisarz polny koronny w latach 1664–1671, strażnik koronny w latach 1661-1664, starosta tłumacki w 1662 roku, starosta chmielnicki w latach 1665–1671, starosta krasnopolskiUrzędnicy centralni i nadworni Polski XIV-XVIII wieku. Spisy”. Oprac. Krzysztof Chłapowski, Stefan Ciara, Łukasz Kądziela, Tomasz Nowakowski, Edward Opaliński, Grażyna Rutkowska, Teresa Zielińska. Kórnik 1992, s. 195..

Życiorys Syn Mikołaja hetmana wielkiego koronnego, brat Dominika podskarbiego nadwornego koronnego, Stefana starosty niżyńskiego, Piotra wojewody Bracławskiego i Mikołaja generała ziem podolskich.

Pełnił urząd pisarza polnego koronnego od 1664 roku. Był też starostą: tłumackim, chmielnickim i Krasnopolskim.

Podczas Potopu dowodził pułkiem jazdy (ok. 500–600 koni) w dywizji Czarnieckiego – wziął udział, m.in.