Politechnika Zielonogórska (PZ) – państwowa szkoła wyższa o profilu technicznym, powstała w Zielonej Górze w 1965 roku i funkcjonująca do 1 września 2001 roku, kiedy to w wyniku połączenia Politechniki Zielonogórskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego powstał Uniwersytet Zielonogórski.

Historia Utworzona jako Wyższa Szkoła Inżynierska im. Jurija Gagarina w Zielonej Górze, w chwili powstania była pierwszą i jedyną wyższą szkołą techniczną w regionie środkowego Nadodrza. Szybki rozwój kadry naukowej, wprowadzenie nowoczesnych specjalności dydaktycznych, modernizacja bazy laboratoryjnej, informatyzacja procesu dydaktycznego i techniki zarządzania uczelnią, oraz rozwój środowiska naukowego pozwoliły na przekształcenie uczelni z dniem 1 września 1996 roku w Politechnikę Zielonogórską.

W 2000 roku na PZ studiowało 8500 studentów na 7 kierunkach w ramach 25 specjalności. Politechnika zatrudniała ponad 440 nauczycieli akademickich, w tym 84 profesorów i doktorów habilitowanych. Uczelnia posiadała uprawnienia do doktoryzowania w ramach czterech dyscyplin naukowych (nauk technicznych w zakresie elektrotechniki, budowy i eksploatacji maszyn, budownictwa oraz w zakresie matematyki).

Pierwszym rektorem WSI był docent Jerzy Kołakowski. Ostatnim rektorem Politechniki PZ był prof. dr. hab.