Kiedy biskupstwo Sambieńskie w Prusiech krzyżackich przyjęło luteranizm, biskup warmiński objął władzę duchową nad pozostałymi tam katolikami i dodawszy sobie tytuł sambieńskiego przybrał do swojej dyecezyi Królewiec i rozszerzył ją aż po Niemen...
Obok głównej rezydencji w Lidzbarku biskupi warmińscy posiadali jeszcze 5 zamków, 2 pałace (przy kolegiacie w Dobrym Mieście i przy katedrze we Fromborku) oraz 2 rezydencje letnie w Smolajnach i Sątopach-Samulewie.
Diecezja warmińska w strukturze hierarchicznej Kościoła Diecezja warmińska formalnie podlegała metropolii w Rydze. Arcybiskupstwo w Rydze utworzone zostało w 1254 przez papieża Aleksandra IV. Władza arcybiskupów ryskich na terenie diecezji warmińskiej była raczej symboliczna i formalnie trwała do 1566, kiedy to arcybiskup Wilhelm, młodszy brat księcia Albrechta, doprowadził do sekularyzacji inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego i samego arcybiskupstwa. Hierarchowie warmińscy byli przeciwni włączeniu diecezji do arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, a biskup warmiński Łukasz Watzenrode w 1504 wyszedł z projektem utworzenia metropolii warmińskiej. Plany te mimo poparcia króla Aleksandra nie zostały zrealizowane. Diecezja warmińska potwierdzenie wyłączenia formalnie uzyskała w 1742 po uzyskaniu od Stolicy Apostolskiej przywileju krzyża i paliusza metropolitalnego.