thumb|right|220px|Filtr gąbkowy thumb|right|220px|Filtr - zasada działania Filtr gąbkowy – filtr akwarystyczny, wewnętrzny, mechaniczny lub / i biologiczny, w którym jedynym wkładem filtracyjnym jest gąbka syntetyczna.
Zastosowanie Filtr gąbkowy bardzo dobrze się sprawdza i jest stosowany zarówno jako mechaniczny jak i biologiczny. Ze względu na szczególne właściwości gąbki jako doskonałego wkładu mechanicznego i równie doskonałego podłoża dla osiedlenia bakterii nitryfikacyjnych każdy filtr gąbkowy zastosowany jako mechaniczny po kilkunastu dniach staje się również wydajnym filtrem biologicznym. Mimo rozpowszechnienia nowych, zaawansowanych modeli filtrów różnych typów, nadal często jest stosowany jako główny filtr w zbiorniku przez wielu akwarystów. Wyposażony w wydajną pompę lub głowicę wodną jest niezrównany jako filtr mechaniczny. Napędzany napowietrzaczem, dzięki czemu pracuje z bardzo wolnym przepływem wody, nadal jest bezkonkurencyjny w akwariach tarliskowych, akwariach z larwami ryb i młodym narybkiem.