O powieści Główną zaletą Dziennika jest nietypowe ujęcie narracyjne, gdy wydarzenia relacjonowane są z punktu widzenia tytułowej bohaterki – młodej, urodziwej i posażnej panny, opuszczającej mury pensji i powracającej do rodzinnego domu, by cieszyć się bujnym życiem towarzyskim i wyjść za mąż „robiąc świetną partię”. Pomysł ten pisarz mógł zapożyczyć z wydanego nieco wcześniej Pamiętnika Wacławy (1871) Elizy Orzeszkowej. Podobnie jak Orzeszkowa, Kraszewski ukazuje zderzenie bezwzględnej rzeczywistości z naiwnymi wyobrażeniami pensjonarki, edukowanej w myśl zasad tamtej epoki. Latami izolowana na pensji od zewnętrznego świata Serafina często opacznie tłumaczy sobie motywy ludzkiego postępowania, nie będąc też świadoma konsekwencji takich działań. Ostatecznie prowadzi to do dramatycznego zderzenia błędnej interpretacji zdarzeń przez naiwną pannę z prawdziwą wymową brutalnych faktówZob. Stanisław Burkot: Powieści współczesne 1863-1887 Józefa Ignacego Kraszewskiego. Kraków 1967, s. 149.. Wincenty Danek, jeden z największych dwudziestowiecznych badaczy twórczości Kraszewskiego, nazwał Dziennik Serafiny (i powstały w tym samym czasie Pamiętnik panicza) „popisem sztuki narratorskiej Kraszewskiego”Wincenty Danek, dz. cyt., s.