objętych reżimem ustawy o ochronie zdrowia psychicznego; sprawuje całodobową opiekę nad osobami w stanie nietrzeźwości, które znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu, udzielając im świadczeń higienicznych i sanitarnych oraz pierwszej pomocy sanitarnej w nagłych przypadkach, co stanowi działalność z zakresu pomocy społecznej; może stosować zatrzymanie i przymus bezpośredni (na przykład przypięcie do łóżka lub zapięcie w kaftan bezpieczeństwa).
Rodzi to liczne i daleko idące konsekwencje oznaczające, iż izba wytrzeźwień: stanowi jedyny w Polsce typ instytucji, który pomimo faktycznego całodobowego i stacjonarnego udzielania określonych świadczeń zdrowotnych stanowiących w innych sytuacjach działalność leczniczą (i to zastrzeżoną dla wybranych tylko podmiotów leczniczych), udzielania całodobowych usług opiekuńczych objętych w innych sytuacjach przepisami o pomocy społecznej, a także zatrudniania osób wykonujących zawody medyczne oraz obowiązku prowadzenia dokumentacji medycznej, nie ma statusu podmiotu wykonującego działalność leczniczą ani jednostki organizacyjnej pomocy społecznej, toteż jej działalność lecznicza i opiekuńcza oraz gospodarka lekami nie podlegają zupełnie kontroli: wojewody (sprawuje on jedynie nadzór nad zgodnością z prawem aktów prawa gminnego dotyczących izby), Ministra