thumb|300px|Statek kosmiczny Sojuz TMA-7mały|Obecnie eksploatowane załogowe statki kosmiczne Sojuz (ros. Союз, związek, także sojusz) – nazwa serii radzieckich i rosyjskich wielomiejscowych pojazdów kosmicznych przeznaczonych do długotrwałych lotów po orbicie okołoziemskiej oraz do manewrowania i łączenia się z innymi obiektami w przestrzeni kosmicznej. Mogą one zabrać na pokład załogę liczącą maksymalnie trzy osoby. Od 1967 r. służą jako środek transportu kosmonautów na orbitę. Zgodnie z radziecką tradycją nazwy Sojuz używano także do rakiety nośnej, która wynosiła na orbitę ten statek kosmiczny.
Historia rozwoju statków kosmicznych Sojuz Wczesne projekty thumb|200px|Pojazd Sojuz A. thumb|200px|Tak miał wyglądać kompleks Sojuz. Od prawej do lewej moduły: 7K (Sojuz A), 9K (Sojuz B) i 11K (Sojuz W). W 1962 w biurze doświadczalno-konstrukcyjnym kierowanym przez Siergieja Korolowa (OKB-1 – obecnie RKK Energia) powstała koncepcja stworzenia kompleksu rakietowo-kosmicznego o nazwie Sojuz. Celem projektu było przeprowadzenie załogowego lotu wokół Księżyca. W skład wspomnianego kompleksu miały wchodzić trzy oddzielne pojazdy: załogowy statek kosmiczny oznaczony jako 7K (pierwotna nazwa Sojuz A) oraz dwa bloki napędowe: 9K (Sojuz B) i 11K (Sojuz W). Sojuz A miał być pojazdem dla dwuosobowej załogi.