Jednak nie każdy typ powieści zdobył uznanie Grabowskiego. Krytycznie odnosił się do powieści francuskich (Balzak, Hugo, George Sand). Nazywał je „literaturą szaloną”, dopatrując się w niej degeneracji moralnej, apologii zła. Była dla niego efektem porewolucyjnego rozkładu Francji. Z tego powodu przeciwstawiał się rosnącej popularności Balzaka i Hugo w Polsce.

W początkach działalności w artykule Myśli o literaturze (1828) reprezentował tzw. krytykę filozoficzną, bliską Maurycemu Mochnackiemu. Po opublikowaniu przez Grabowskiego w 1834 rozprawy O poezji narodowej Aleksander Tyszyński uznał go nawet za spadkobiercę metody analitycznej i założeń estetycznych Mochnackiego. Jednak późniejsza działalność krytyczna Grabowskiego ewoluowała w zupełnie innym kierunku.

Najaktywniejsza działalność krytyczna i popularność Grabowskiego przypadła na lata 30. i 40 XIX w. Opublikował wtedy rozprawy Literatura i krytyka (t. I–II, 1837–1849). Wydania książkowe prac krytycznych gruntowały też jego sławę pisarską i autorytet literacki. Prowadził szeroką korespondencję przyczyniającą się do propagowania jego poglądów. W tym czasie był również jednym z najważniejszych autorów „Tygodnika Petersburskiego”. W latach 40. duża część dyskusji dotyczącej powieści łączyła się z afirmacją lub krytyką poglądów Grabowskiego.