Produkcja Prace przygotowawcze mały|Pocztówka przedstawiająca przemysłowy pejzaż Łodzi w pierwszej poł. XX w. mały|Andrzej Wajda na planie Ziemi obiecanej, 1974 Ziemia obiecana Władysława Reymonta, jak twierdził Kazimierz Wyka, była powieścią o wielkim potencjale filmowym: „Technika pisarska Reymonta natrętnie przywodzi na myśl procedery filmowe w ich bardzo wczesnej fazie rozwoju – jaskrawe, porwane i drgające”. Jeszcze w 1927 roku adaptację dzieła Reymonta na ekrany kin sfilmowali Aleksander Hertz i Zbigniew Gwiazdowski, jednak ponure zakończenie utworu zostało zastąpione happy endem w postaci małżeństwa Karola Borowieckiego z Anką; film nie zachował się do czasów współczesnych.
Andrzej Wajda podszedł inaczej do pierwowzoru literackiego. Wiosną 1973 roku, po wyczerpującej pracy nad filmem Wesele, rozpoczął przygotowania do nakręcenia powieści Reymonta. Na tę powieść znacznie wcześniej, bo w 1967 roku, reżyserowi zwrócił uwagę Andrzej Żuławski, który pokazał mu także film oświatowy Leszka Skrzydła Pałace ziemi obiecanej. Wajda zachwycił się dziełem Reymonta, w którym pisarz „opisał ludzi, którzy tworzyli drugi obok romantycznego nurt naszej historii”.