thumb|Zygmunt II August król polski wzywa władze miejskie poznańskie do zapłacenia zaległego za ostatnie trzy lata podatku od podwód i szosu, pod karą 5 000 florenów węgierskich (1567). Podwoda (także „podwód”Rafał Zgorzelski, „Podwód, czyli początki komunikacji na ziemiach polskich”, art. na stronach Muzeum w Wilanowie.) – jedna z tak zwanych posług komunikacyjnych wynikających z prawa książęcego, obowiązującego w średniowiecznych monarchiach patrymonialnych (np. w Polsce pierwszych Piastów). Polegała na obowiązku dostarczenia na potrzeby władcy lub jego ludzi koni wierzchowych. W okresie późniejszym obowiązkiem tym, polegającym na dostarczeniu na żądanie dworu, władz państwowych lub wojskowych wozu z koniem i woźnicą, obciążono chłopówKrystyna Holly, Anna Żółtak, Słownik wyrazów zapomnianych, czyli słownictwo naszych lektur, Warszawa 2001, s. 274..
Historia Prawo podwodów jako pierwszy wprowadził w Polsce Bolesław I ChrobryHistoria Poczty w Polsce na stronach Poczty Polskiej., który utworzył rozbudowaną sieć komunikacyjną niezbędną do funkcjonowania administracji państwowej.