The Memorial Apartment of Svyatoslav Richter..
Po zniesieniu obowiązku pańszczyzny w 1861 rozpoczął się masowy napływ do miasta chłopów, powstawały liczne fabryki i zakłady przemysłowe. Obok nielicznej szlachty i burżuazji rosyjskiej, w mieście szybko rosła liczebność proletariatu.
Podczas rewolucji 1905 roku w Moskwie doszło do licznych strajków i demonstracji studenckich. Strajk drukarzy w końcu września 1905 r. przerodził się w falę strajków na kolei i w różnych gałęziach przemysłu, dając początek ogólnorosyjskiemu strajkowi powszechnemuA. Asher, The Rewolution of 1905. Russia in Disarray, Stanford University Press, Stanford 1988, , s. 211–214.. W grudniu 1905 r. w robotniczej dzielnicy Priesnia wybuchło antycarskie zbrojne powstanie robotnicze, któremu przewodzili bolszewicy i które rozlało się też na inne robotnicze dzielnice Moskwy, zanim po 10 dniach walk barykadowych zostało stłumione przez wojsko.