W początkowym okresie Polski Ludowej jedynym Naczelnym Dowódcą Wojska Polskiego był w latach 1944–1947 marszałek Michał Rola-Żymierski, ale po wejściu w życie w 1952 r. Konstytucji PRL funkcja ta na wiele lat utraciła swoje umocowanie prawne, przywrócone dopiero w 1983 r. poprzez nowelizację konstytucji, natomiast Mała Konstytucja z 1992 r. przewidywała możliwość powoływania Naczelnego Wodza. Ostatecznie umocowanie ustrojowe Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych uwzględnione zostało również we współcześnie obowiązującej Konstytucji RP z 1997 r., dookreślonej poprzez ustawę o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej, szczegółowo wskazującą miejsce i zadania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych w systemie kierowania obroną kraju, a ponadto ustawę z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej, wskazującą organ, który do czasu mianowania Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i przejęcia przez niego dowodzenia dowodzi Siłami Zbrojnymi przy pomocy dowódców rodzajów Sił Zbrojnych, a także ustawę z dnia 11 marca 2022 r.