W II połowie XIX wieku wielu żydowskich imigrantów z Górnych Węgier, Galicji i Górnego Śląska zamieszkało w Białej. W 1870 roku społeczność żydowska w Białej liczyła około 500 członków. W 1865 roku lokalni liderzy zadecydowali o odłączeniu od Gminy Żydowskiej w Oświęcimiu, której do tej pory podlegali. Podobnie jak w Bielsku, także w Białej wielu Żydów odrzuciło tradycyjne ortodoksyjne podejście do judaizmu i przyjęli idee żydowskiego oświecenia (Haskali). Członkowie miejscowej społeczności aktywnie uczestniczyli w społeczno-politycznym życiu miasta asymilując się z chrześcijańską ludnością. Jednak dzieci Żydów ortodoksyjnych i chasydzkich uczęszczali do własnych prywatnych szkół religijnych (chederów). Dodatkowo brak możliwości współpracy z liberalnym rabinem dr. Glaserem spowodował, że chasydzi sprowadzili w 1889 roku do Białej chasydzkiego rabina, Arona Halberstama (z dynastii cadyków bobowskich). Utrzymywali najpierw synagogę przy ul. 11-Listopada 63b a później otworzyli większą w kamienicy przy ulicy Szpitalnej. Aby ją utrzymać bialscy chasydzi założyli w 1912 roku Stowarzyszenie Religijne „Ahawas Thora” (Miłość do Tory).
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.