Manuel Deodoro da Fonseca (ur. 5 sierpnia 1827 w Alagoas, zm. 23 sierpnia 1892 w Rio de Janeiro) – przywódca zamachu stanu, w wyniku którego obalono cesarza Brazylii Piotra II. Pierwszy prezydent nowo powstałej Republiki Brazylijskiej, mason.
Zarys biografii Był synem oficera armii brazylijskiej, a podążając jego śladem również wstąpił do wojska. Ukończył brazylijską Akademię Wojskową. Wyróżnił się w czasie wojny paragwajskiej w latach 1864-1870, doszedł wówczas do stopnia majora. W 1887 objął przywództwo Klubu Wojskowego, stając się faktycznym dowódcą armii Brazylii. Mimo że sam był konserwatystą oraz osobą lojalną wobec cesarza, to sprzeciwiał się działaniom rządu autoryzowanego przez władcę, które uważał za despotyczne; solidaryzował się również z korpusem oficerskim, co potęgowało jego antypatię do rządu cesarskiego. Piotr II stwierdził jego niesubordynację, a gdy rozeszły się pogłoski o aresztowaniach, które planował rząd, Fonseca w odpowiedzi na to uruchomił pucz wojskowy 15 listopada 1889, w wyniku którego doszło do obalenia cesarstwa.