Wiktor Antonow, dyrektor artystyczny projektu stwierdził, że Europa Wschodnia była preferowanym miejscem akcji gry, gdyż znaleźć w niej można mieszankę starej i nowej architektury, co pozwala zbudować miasto obdarzone historią. „Motywy gotyckie powiązane z Pragą i wampirami” zostały odrzucone na rzecz innych aspektów regionu.
Rozgrywka Sposób gry w Half-Life 2 jest podobny do tego w pierwszej części. Gracz przechodzi przez liniowe poziomy i spotyka się zarówno z ludzkimi NPC, jak i wrogimi stworzeniami. Tak jak w Half-Life, jego wędrówka jest podzielona na szereg zagadek, jednakże Half-Life 2 zawiera również łamigłówki oparte na fizyce – jedna z nich wymaga położenia z jednej strony pochylni cegieł, żeby można było po niej wejść.
Dzięki działu grawitacyjnemu równie dużą rolę co konwencjonalna broń odgrywa podczas walki fizyka. Broń ta ma istotne znaczenie przez całą grę, dając graczowi dużą swobodę w wymyślaniu zastosowań, jak na przykład podnoszenie różnych przedmiotów i rzucanie nimi w przeciwników, używanie trzymanych obiektów jako prowizorycznej ochrony, przyciąganie skrzynek z zapasami i przedmiotów z odległości, odpychanie wrogich granatów, budowanie prowizorycznych mostów, albo manipulowanie przedmiotami poprzez pola siłowe Kombinatu.