Pszczoły bezżądłowe, pszczoły bezżądłe, melipony (Meliponini) – plemię z rodziny pszczołowatych (Apidae). Należy do nich około 250 gatunków, występujących w krajach tropikalnej i subtropikalnej strefy Afryki, Azji, Australii i Ameryki.
Cechy charakterystyczne Są różnej wielkości, od 2 mm do nieco większych niż pszczoła miodna, barwy od czarnej do złocistej, o ciele owłosionym lub nieowłosionym (oskórek błyszczący). Wszystkie te gatunki żyją społecznie, tworząc rodziny złożone z różnej liczby osobników, o różnym stopniu zorganizowania. Występuje tu polimorfizm oraz polietyzm wiekowy. W rodzinach istnieje rozwinięty system porozumiewania się osobników ze sobą.
Gniazdo Większość gatunków pszczół bezżądłych gnieździ się w wydrążonych pniach i gałęziach drzew. Należą tu między innymi gatunki z rodzajów Melipona i Trigona, mające pewne znaczenie gospodarcze. Budują one gniazda przeważnie z mieszaniny wosku z kitem. Wlot do gniazda jest pilnie strzeżony, często na noc i w okresach chłodów zalepiany zupełnie kitem. Niekiedy okolice są pokrywane substancją żywiczną, która chroni przed szkodnikami, rodzaj obudowy wlotu często umożliwia identyfikację gatunku, przykładowo rodzinę Scaptotrigona. Istnieją gatunki, wśród nich Melipona quinquefasciata, które budują gniazda pod ziemią, wykorzystując opuszczone termitiery.