W wyniku procesu akulturacji ludności nastąpił rozpad wczesnej kultury ceramiki sznurowej na szereg kultur zróżnicowanych pod względem kultury materialnej, obrządku pogrzebowego i gospodarki (możliwe istnienie dużego zróżnicowania już w najwcześniejszej fazie, wynikającego z różnej genezy poszczególnych zespołów).
Obszar występowania i kontekst kulturowy Zjawiska charakterystyczne dla kultury ceramiki sznurowej możemy znaleźć na terenie rozciągającym się od południa Skandynawii aż po Alpy i wschodnie Karpaty pomiędzy Renem a środkową Wołgą (najdalej na wschód położoną i zaliczaną do cyklu kultur sznurowych jest grupa bałanowska kultury fatianowskiej). W Polsce największe skupiska obserwujemy na Śląsku, Kujawach oraz w południowej i południowo-wschodniej Małopolsce. Kultura ta rozwijała się na terenach zajmowanych wcześniej przez kulturę pucharów lejkowatych i kulturę amfor kulistych. Kultura ceramiki sznurowej uzyskała też znaczący wpływ na istniejące już wcześniej kultury (zespoły grobowe typu Złota/kultura złocka i na kulturę rzucewską).