Istotą każdego stosunku ubezpieczenia jest wypłata przez ubezpieczyciela świadczenia, pod warunkiem zajścia zdefiniowanego umową wypadku w życiu lub mieniu ubezpieczonego (zob. art. 805 KC). Na ogół praw i obowiązków regulujących ubezpieczenia gospodarcze składają się przepisy ogólne o umowie ubezpieczenia (art. 805 do 820 KC) i dwie części szczegółowe – o ubezpieczeniach majątkowych (art. 821 do 828 KC) i o ubezpieczeniach osobowych (art. 822 do 834 KC).
Rodzaje ubezpieczeń W ramach ubezpieczeń majątkowych wyróżnia się: ubezpieczenia mienia ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Z kolei w ramach ubezpieczeń osobowych rozróżnia się: ubezpieczenia na życie – śmierci osoby ubezpieczonej lub dożycia przez nią oznaczonego wieku ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków – uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia lub śmierci wskutek nieszczęśliwego wypadku.
Regulacja prawna zawarta w ustawach ubezpieczeniowych, zachowując pozycję norm szczególnych w stosunku do przepisów Kodeksu cywilnego, dotyczy sposobu, formy i zakresu wykonywania działalności ubezpieczeniowej, pośrednictwa i nadzoru ubezpieczeniowego.