Mikołaj Jełowicki (ur. 1794 w Dyakiewiczach na Wołyniu, zm. 1867 w Paryżu) – polski pisarz, dziennikarz, kapitan jazdy wołyńskiej w powstaniu listopadowym.

Życiorys Był synem Antoniego i Tekli z Korzeniowskich. Od wczesnej młodości parał się literaturą, związany z Krzemieńcem, uczestniczył aktywnie w życiu umysłowym miasta. W trakcie nauki w Liceum Krzemienieckim przyjaźnił się, z młodszym od siebie, Stanisławem hr. Worcellem i z Michałem Balińskim, dziennikarzem i historykiem wileńskim. Jako pierwszy zachęcił Worcella do przesłania swej satyry do Wilna, która wkrótce ukazała się w „Wiadomościach Brukowych”.

W 1820 r. przywiózł do Krzemieńca pismo satyryczne, wydawane przez Towarzystwo Szubrawców, założone w 1817 r. w Wilnie: „Wiadomości Brukowe”, z którym zapoznał Worcella. Pod wpływem wiadomości z Wilna Mikołaj Jełowicki był jednym z założycieli kółka „heautontimorumenos”, zwanych po prostu: „merynosami”, i jako taki wyjechał do Wilna, w celu nawiązania kontaktu z „szubrawcami”, gdzie Jełowicki otrzymał z rąk „prezydenta Sotwarosa” (prof. Jędrzeja Śniadeckiego) dzwonek z życzeniami rozwoju kółka – loży masońskiej. Był czynnym członkiem loży masońskiej zwykłej: „Cnota uwieńczona” z siedzibą w Rafałówce Narcyza Olizara, podlegającej Wielkiemu Wschodowi w Warszawie.