Chłodzenie lekką wodą i moderacja grafitem umożliwiły stosowanie nisko wzbogaconego uranu. Czyni to z RBMK jeden z najekonomiczniejszych reaktorów. Jednak kombinacja ta oznacza również wzrost reaktywności przy zwiększaniu się ilości pary w rdzeniu reaktora, co utrudnia jego sterowanie i może doprowadzić do utraty stabilności reaktora. Właśnie ten defekt był jedną z przyczyn katastrofy w Czarnobylu.

Budowa reaktora thumb|300px|Układ elementów rdzenia reaktora nr 4 w Czarnobylu. źródła neutronów startowych (12) pręty kontrolne (167) krótkie dolne pręty kontrolne (32) pręty automatycznego sterowania (12) rury ciśnieniowe z prętami paliwowymi (1661)Liczby na schemacie wskazują pozycję prętów kontrolnych (głębokość wstawienia w cm) w momencie katastrofy w Czarnobylu Projekt RBMK-1000 został opracowany na początku lat sześćdziesiątych pod kierunkiem prof. Nikołaja Dolleżala. Budowę pierwszego bloku uruchomiono w roku 1967, a oddano do użytku w roku 1973 w elektrowni Sosnowy Bór, 80 kilometrów na zachód od Leningradu (obecnie Sankt Petersburg).