5, 6, 7) Rumunia, Serbia, Czarnogóra – 13 lipca 1878 – trzy kraje odebrane Turcji aktem końcowym Kongresu Berlińskiego,

8) Norwegia – 26 października 1905 – odebrana Szwecji, zgodnie z arbitrażem Wielkiej Brytanii pomiędzy Szwecją a autonomiczną Norwegią 11 sierpnia 1904 w Londynie,

9) Bułgaria – 19 kwietnia 1909 – odebrana Turcji, zgodnie z arbitrażem Rosji pomiędzy Turcją a autonomiczną Bułgarią 3 marca 1909 w Petersburgu,

10) Albania – 30 maja 1913 – odebrana Turcji traktatem pokojowym w Londynie.

W chwili ostatecznego upadku tego europejskiego systemu międzynarodowego, czyli w momencie wybuchu I wojny światowej (28 lipca 1914), oprócz wyżej wymienionych 21 państw niepodległych, w Europie istniały także cztery niewielkie państewka: Andora, Liechtenstein, Monako i San Marino, którymi „opiekowali się” sąsiedzi.

„Koncert mocarstw” obok zatwierdzania istnienia poszczególnych państw znacznie częściej, podczas licznych wspólnych konferencji, dokonywał wielu zmian granic w Europie. Jednak wielu badaczy historii XIX wieku uważa, że przez całe stulecie, a zwłaszcza od podboju Indii w roku 1858, na całym świecie dominowała Wielka Brytania, zaprowadzając tzw. Pax Britannica.

Zobacz też Pentarchia

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Europa w XIX wieku Kategoria:Sojusze wojskowe

sl:Metternichov absolutizem