Tradycyjna teologia katolicka podkreśla nawet, że Bóg nie ograniczył się do jednorazowego aktu stwórczego, lecz w każdym momencie istnienia świata podtrzymuje wszystko w istnieniu, niejako aktualizując i stwarzając rzeczy wciąż na nowo. Pojęcie Opatrzności Bożej nie mieści się zatem w systemie deistycznym, który zakłada, że Stwórca, stworzywszy świat, pozostawił go samemu sobie.
Opatrzność a cnota wiary Działanie Opatrzności Bożej jest w myśli katolickiej nierozerwalnie związane z pojęciem cnoty wiary rozumianej jako praktyczne zawierzenie:
O Abrahamie napisano, że wyszedł nie wiedząc, dokąd idzie (Hbr 11,8). Na głos Boga opuścił to, co znane, aby udać się w nieznanym kierunku. Pismo dodaje jednak, że Abraham zrobił to przez wiarę (Hbr 11,8), czyli przez „powierzenie się”, „oddanie” i „zaufanie” najwyższemu Sternikowi ludzkiego życia. Wprost stwierdził św. Jan z Ávila, że „pokój zawarty jest w wierze, a nie w dociekaniu, w posłuszeństwie z prostotą wobec tego, co Bóg zsyła, a nie w myśleniu, że inna rzecz byłaby lepsza”. Kluczowym słowem jest tutaj „prostota”.
Pismo Święte oraz Tradycja katolicka uzależniają również od Opatrzności Bożej stan wewnętrznego pokoju, do którego został wezwany każdy wierny (zob. J 14,27; 1 Kor 7,15;