Morfologia thumb|Wrotycz Haradjana thumb|Wrotycz szkarłatny Pokrój Zwykle aromatyczne i kłączowe byliny, rzadziej rośliny roczne i półkrzewy o pędach pojedynczych lub liczniejszych, wzniesionych, podnoszących się lub płożących, rozgałęziających się u nasady lub w części szczytowej (albo dwojako), owłosionych lub nagich, zwykle do 1 m wysokości. Liście Skrętoległe, rzadko odziomkowe, częściej łodygowe (czasem obu rodzajów), ogonkowe lub siedzące, o blaszkach w zarysie jajowatych do łopatkowatych i zazwyczaj podzielonych pierzasto 1–3-krotnie, na skraju całobrzegich, ząbkowanych lub karbowanych. Kwiaty Zebrane w koszyczki kwiatowe czasem rozwijające się pojedynczo na szczytach gałązek, ale zazwyczaj tworzące baldachogroniaste kwiatostany złożone, często od góry ułożone w jednej płaszczyźnie (spłaszczone). Okrywy zwykle dzwonkowate, półkuliste lub miseczkowate, osiągają od kilku do kilkudziesięciu mm średnicy. Listki okrywy ułożone są w kilku rzędach i jest ich kilkadziesiąt, mają nierówną długość i na brzegu są łuskowate. Dno koszyczka jest płaskie, półkuliste lub stożkowate, bez plewinek. Kwiatów języczkowatych na brzegu koszyczka czasem brak, zwykle wyrastają w jednym lub dwóch rzędach. Są żeńskie i płodne. Ich korona ma barwę białą lub czerwoną, rzadko żółtą.