thumb|240px|Grób Józefa Kowalewskiego Józef Szczepan Kowalewski (ur. w Brzostowicy Wielkiej, zm. 7 listopada 1878 w Warszawie) – polski filolog, orientalista, badacz języka mongolskiego i lamaizmu.

Życiorys Urodził się w rodzinie księdza unickiego Michała, sam był wyznania rzymskokatolickiego. Po ukończeniu gimnazjum w ŚwisłoczyŚwisłocz Pamięć dla Pokoleń. (1809–1817) rozpoczął w 1817 studia filologii klasycznej na Wydziale Literackim Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego. Rok później wstąpił do stowarzyszenia Filomatów, gdzie działał razem z Mickiewiczem, Czeczotem i Zanem. Wszyscy oni wspominają go w swoich wierszach z tego okresu (Mickiewicz w swym pośmiertnie wydanym wierszu: Jamby. Na imieninach Józefów: Jeżowskiego i Kowalewskiego). Po ukończeniu uniwersytetu wykładał łacinę i język polski w liceum wileńskim, a jednocześnie wydał swoje przekłady literatury łacińskiej, m.in. „Metamorfoz” Owidiusza oraz opracowane przez siebie żywoty Longinusa. 23 października 1823 został aresztowany za minioną działalność filomacką, wkrótce zwolniony z więzienia, został jednak skazany na zesłanie do Kazania z jednoczesnym nakazem podjęcia tam studiów orientalistycznych. Miał prawo do podróży bez konwoju.